Kustzone, duingebied, Schouwen-Duiveland

Van Ark

Verzamelgebieden waar dit artikel bijhoort:
Kop_van_Schouwen_(Belvederegebied_57),_Schouwen-Duiveland - Zeeland - Kop_van_Schouwen

Inventarisatierapport CHS (2006)

Landschapstype: Kustzone, duingebied Gemeente: Schouwen-Duiveland, Veere, Sluis

Gebied Een klein gedeelte van Zeeland wordt in beslag genomen door de kustzone: het gebied van de duinen en hun onmiddellijke omgeving. De kustzone bestaat uit het strand, de zeereep, de (Jonge) duinen en de binnenduinrand (‘manteling’ of ‘zoom’). Op Schouwen-Duiveland is dit een breed gebied, op Walcheren en in Zeeuwsch-Vlaanderen slechts een smalle strook.

Karakteristiek Na de laatste IJstijd (Weichselien, 73.000 – 10.000 jaar geleden) begon onder invloed van een warmer en vochtiger klimaat de zeespiegel te stijgen. Op een gegeven moment ontstond langs de Nederlandse kust een reeks parallelle strandwallen die zich steeds verder uitbreidden. Door verstuivingen ontstonden hierop lage duinen, de Oude Duinen. In de Romeinse Tijd sloeg de uitbouw van de West-Nederlandse kust om in een afname (die tot op heden voortduurt, zij het vertraagd door de kustverdediging).

Fysieke dragers · Vroongronden · Duinbeken · Duinbebossing · Elzenmeten · Houtwal · Eendenkooi · Landgoederen

Schouwen-Duiveland Het grootste gedeelte van de duinen van Zeeland (60%) is in de Kop van Schouwen gelegen. Ten westen van Haamstede is het duingebied breed en reliëfrijk. De Westeren en Oosteren Ban (tussen Haamstede en Renesse) zijn reliëfarm. De oudste landinwaarts gewaaide duinen (ca. 1200) liggen in een gordel achter Burgh en Haamstede. Tussen Westenschouwen en de vuurtoren is een tweede hoge duinrug gelegen, gedateerd na 1500 en hoofdzakelijk vastgelegd na 1900. Aan de zeekant wordt het gebied begrensd door een 10 tot 20 m hoog klifduin waar zowel opstuiving als kustafslag plaatsvindt. De wind heeft gedurende de 20ste eeuw greep op de duinen gekregen omdat stormen gaten in de zeereep sloegen. Meer naar het noorden is minder zand afgezet omdat dit kustgedeelte een kleine hoek maakte met de overheersende wind. Ook menselijke activiteiten hebben de duinvorming verhinderd; het zand werd ondergeploegd of afgegraven en terzijde gezet (vroongronden). Toch loopt de dikte van het zandpakket op de jonge zeeklei op tot zo’n 2 m. Aan de noordrand tussen het Watergat en Scharendijke worden de vroongronden van het strand gescheiden door een 5-20 m hoog streepduin. In de omgeving van het Verklikkerstrand heeft de duinvorming plaatsgehad in de vorm van een paar evenwijdige zeerepen, waarvan de oudste zich als paraboolduin landinwaarts verplaatste (en zo een gehucht met een kapel Lief Vrouw op Zee overdekte). In de huidige situatie vindt nieuwe, door stuifschermen gestimuleerde duinvorming plaats. Vooral bij de aansluiting van bestaande duingebieden op nieuwe deltadammen is men de laatste jaren actief in het maken van zg. antropogene duinen. Net als Walcheren heeft ook Schouwen-Duiveland duinbeken die benut werden en worden voor de watervoorziening van buitenplaatsen en kastelen (gelegen op de overgang van de binnenduinen en de polder).

Bron

Barends, 2000 KZGdW, 1982 KICH, 2006